Hoe ziet de opleider van de toekomst eruit?

Opleiden speelt een belangrijke rol in de huidige maatschappij. Voor veel werkgevers zijn de genoten opleidingen van de werknemer van belang, maar ook voor de werknemer zelf worden de opleidingen belangrijker. Steeds verder opgeleid worden en dit direct in de de praktijk brengen is wat we zien, “een leven lang leren” staat centraal.
Ook worden opleidingen steeds persoonlijker en individueler vormgegeven.

Er zijn veel verschillende aanbieders van trainingen, korte opleidingen en complete bachelor of master opleidingen, maar hoe ziet de opleider van de toekomst eruit? Hoe worden mensen over vijf tot tien jaar opgeleid?

Als iemand die zich veel bezighoudt met e-learning en zich beweegt op het snijvlak van onderwijs en techniek wordt deze vraag mij vaak gesteld.

Hierover heb ik met verschillende personen met een zeer uiteenlopende rol en achtergrond van gedachte gewisseld. Dit waren cursisten of studenten die een opleiding volgden, docenten bij opleiders (groot en klein), projectmanagers van grote instellingen, e-learningdeskundigen, aanbieders van e-learningplatformen, directeuren van uitgeverijen, enzovoorts.

Wat ik in dit artikel schrijf is mijn eigen mening, samengesteld uit mijn eigen ideeën en de ideeën van anderen die ik gesproken heb. Ik daag jullie uit ook je eigen mening te geven. Hoe zie jij de opleider van de toekomst? Ben je het met me eens of juist niet? Laat vooral van je horen! Laten we dit platform gebruiken om samen na te denken over hoe de opleider van de toekomst eruitziet en waar de huidige opleiders/docenten en uitgeverijen rekening mee moeten houden.

Hoe maken grote moderne bedrijven gebruik van het internet

Wellicht kennen jullie onderstaande uitspraak of hebben jullie een dergelijk plaatje voorbij zien komen op LinkedIn of Facebook:

“Uber, the world’s largest taxi company, owns no vehicles.
Instagram, the world’s most popular media owner, creates no content.
Alibaba, the most valuable retailer, has no inventory and
Airbnb, the world’s largest accommodation provider, owns no real estate.”

Ik durf te zeggen dat we allemaal wel eens van één of meer van de bovenstaande diensten gebruikgemaakt. Deze uitspraak vat samen wat er op dit moment gebeurt over de hele wereld door middel van het gebruik van het internet. Mensen hebben middelen, diensten en content en deze kunnen ze delen met de rest van de wereld door het gebruik van internet. Hoe beïnvloedt deze mindset en de voor handen technische middelen het landschap van de opleiders?

De huidige rol van de opleider

Als we nu kijken naar de rol van de opleider, dan bestaat deze, gesimplificeerd,  uit een aantal punten. Naast het werven van gemotiveerde cursisten spelen de volgende onderdelen een belangrijke rol:

Het selecteren van gedreven docenten en goed materiaal
Veel opleiders zwakken het volgende af, maar veel cursisten, studenten en medewerkers die een training volgen zweren er allen bij: een goede, en vooral inspirerende docent heeft veel invloed op het succes van de les, het vak of de opleiding. Het selecteren van de juiste, gedreven en vooral motiverende docenten is voor een opleider dus van groot belang.

Naast het selecteren van gedreven docenten is het voor een opleider van belang om goed materiaal beschikbaar te maken voor de cursisten, studenten of deelnemers. Het materiaal bestaat hierbij vaak uit: boeken van uitgeverijen, samengestelde readers, of eigen geschreven materiaal door docenten of auteurs.

Bieden van locatie en maken planning
Van een opleider wordt ook verwacht dat deze een passende locatie biedt voor de cursisten/studenten. Dit betekent dat er één van de volgende zaken geregeld moet zijn: of de opleider huurt een locatie waar de training wordt gegeven, of de opleider heeft eigen vastgoed in bezit waar dergelijke trainingen gegeven kunnen worden. Een derde mogelijkheid betreft een ‘in company’ training, waarbij de opleider naar het bedrijf komt waar mensen opgeleid moeten worden, om deze op de eigen locatie te trainen. Dit zorgt ervoor dat een opleider bepaalde investeringen moet moet doen, op het gebied van vastgoed of het huren van een trainingsruimte, of er vanuit moet gaan dat het bedrijf van degene die getraind moet worden een ruimte beschikbaar heeft om te trainingen in te houden.

Naast het regelen van een locatie is een opleider ook verantwoordelijk voor het plannen van de lessen, de examen- of inleverdata. Dit bepaalt voor een groot deel het stramien dat door de leerders gevolgd moet worden. Verplichte aanwezigheid, verplichte opdrachten met inlevertijden, gezette tijden voor lessen en vakken.

De toekomstige rol van de opleider

Als we kijken wat de toekomstige rol van de opleider mogelijk zou kunnen worden, dan kunnen we dezelfde punten hanteren. Nu kijken we echter hoe deze ingevuld kunnen worden als we rekening houden met de inzet van techniek en we kijken naar de trends die zich op dit moment afspelen in de onderwijs-/opleidingswereld.

Het selecteren van gedreven docenten en goed materiaal
Als we kijken naar trends van content en de beweging die plaatsvindt op het internet, zien wij een hoop gebeuren. Iedereen is nu in staat zijn eigen content te creëren, of dit nu webpagina’s zijn, blogs, artikelen of YouToube filmpjes. Dit kan de buurman zijn, maar ook een Harvard professor. Er is een schat aan kennis beschikbaar op het internet! Maar voor het internet geldt: tussen de interessante en wetenschappelijk correcte verhalen zit ook een heleboel onzin. Of is het eerder andersom?

Doordat veel van deze informatie nu vrij verkrijgbaar is, is het de taak van de opleider om de juiste selectie te maken. Welke content, in de vorm van video’s tekst of plaatjes, is van het juiste niveau en de juiste kwaliteit om in te zetten voor een opleiding?

Ook de vorm van de content verandert. In de traditionele boeken bestaat een les vaak uit tekst met hier en daar een plaatje. In de eerste dagen van e-learning zagen we deze lange teksten weer terug in digitale form.
Tegenwoordig worden de teksten vaak (deels) vervangen door video en wordt de inhoud opgeknipt in kleine stukken die je snel tot je kunt nemen in de vorm van ‘learning bits’. Dit sluit ook aan bij de manier van leren, zie ook het stukje hieronder over de locatie en planning van leren.

De rol van de docent zal ook veranderen. Waar het eerst belangrijk was dat een docent een mooi boeiend en informatief verhaal kon vertellen, kunnen wij dezelfde boodschap nu keer op keer, op dezelfde energieke wijze laten vertellen door een professor die een wereldwijd erkend expert is op dat gebied.
Sommige mensen zullen wellicht aangeven dat dit nooit hetzelfde is als een echte docent voor de klas, maar ik kan in ieder geval zeggen dat een groot deel van de TedTalks mij raakt en enthousiasmeert over een onderwerp op een manier dat ik er direct meer van wil weten, en hierin ben ik zeker niet de enige!

Een docent zal dus meer optreden als coach. Cursisten/leerlingen bijstaan bij het maken van de opdrachten, sessies coördineren en cursisten aan elkaar koppelen. Ook kan de docent ingezet worden om extra aandacht of toelichting te geven bij het ontstaan van kennishiaten. Deze communicatie zal mogelijk veelal via een online platform kunnen verlopen. Zie ook de huidige trends op het gebied van e-coaching (waarover later meer).

Bieden van locatie en maken van een planning
Op dit gebied is mogelijk nog het meest veranderd. Waar in het verleden een locatie geboden moest worden en een planning gemaakt moest worden voor de leerlingen om te leren, zien we nu dat leerder overal kunnen leren, en op het moment dat het hen uitkomt. Door steeds sneller mobiel internet, snelle mobiele devices en het feit dat in Nederland bijna iedereen over een dergelijk apparaat beschikt, kan er nu echt overal geleerd worden door middel van e-learning. Of dit nu thuis achter de computer is, in de trein op de tablet, of op de mobiel op het moment dat je op een afspraak aan het wachten bent in een restaurant.

Hiermee komen we ook aan bij het volgende punt. Niet alleen kun je overal leren, maar ook op het moment dat het jou uitkomt. Recent onderzoek van Good Habitz (bron) heeft aangetoond dat 82% van de mensen die een opleiding volgt dit (deels) in de eigen tijd doet. We leren dus in onze eigen tijd, en dan het liefst wanneer het ons uitkomt.
In hetzelfde onderzoek wordt ook aangegeven dat 83% van de respondenten aangeeft zelf verantwoordelijk te zijn voor hun leertraject.
Ook zullen leerders meer gaan leren op het moment dat zij informatie of kennis nodig hebben. Niet uitgebreide voorbereiding op een potentiële situatie, maar juist de juiste informatie weten te vinden en tot je nemen op het moment dat je dit nodig hebt. Het echte Just-in-time (JIT) leren.

Conclusie

Als we kijken naar de trends en wat er gaande is bij veel opleiders, maken we al stappen in de omschreven richting van de opleider van de toekomst. Dit zal echter niet overal gebeuren en deze verandering zal ook op de nodige weerstand stuiten. Naar mijn mening is het echter onvermijdelijk en zal uiteindelijk elke opleider een andere rol aannemen. Hierbij zullen ze meer uit de gemeenschappelijke en eenvoudig verkrijgbare kennis van de hele wereld putten om hun content in te vullen. Hierbij zal hun rol vooral liggen op het scheiden van het koren van het kaf en het aanbieden van content in kleine ‘bits’.
Locaties zullen niet meer nodig zijn aangezien de leerders leren op eigen locaties De planning zal veel vrijer worden en veel meer komen te liggen bij de leerder die zijn eigen traject indeelt en leert wanneer het hem of haar uitkomt. Ook zal deze meer en meer gaan leren wanneer deze informatie nodig is.

Wordt hiermee de volgende uitspraak  dus toegevoegd aan het eerder genoemde lijstje?

“<Naam van jouw bedrijf of opleider hier>, de grootste opleider van Nederland, heeft geen eigen content of docenten”.

Wil zelf de opleider van de toekomst worden en gebruik maken van de beschikbare technieken om jouw manier van trainen en opleiden te verbeteren?
Neem dan contact met ons op.

 

facebooktwitterlinkedin

4 thoughts on “Hoe ziet de opleider van de toekomst eruit?

  1. Hallo Mark, Je slaat de spijker op de kop met dit artikel. Bij MCB hebben we een uitgebreide digitale leeromgeving en ik merk dat het enthousiasme voor deze manier van leren met grote stappen toeneemt. Persoonlijk denk ik dat een opleider wel een gezicht moet hebben, moet motiveren en als vraagbaak moet fungeren. De bak met content op het net is zo enorm dat de specifieke kennis in de diepte voor een cursist soms moeilijk te onderscheiden zal zijn. Daar zie ik nog zeker een rol van de opleider. Goed verhaal!

  2. Wat mij verbaast in bovenstaande verhaal, is de beperking van de rol van de opleider tot organisator en kwaliteitsbewaker van leeractiviteiten. Ik mis de de analyse van de vraag, zowel vanuit perspectief bedrijf, als vanuit perspectief medewerker. hier gaat het m.i. vaak mis: de vraag wordt niet goed geanalyseerd, met als gevolg dat het regelmatig voorkomt dat opleidingen/leeractiviteiten ongericht worden ingezet.

  3. Herkenbaar allemaal Mark! Net als in het bedrijfsleven krijgt het onderwijs te maken met digitale transformatie. Door de ontwikkeling van het internet en mobiele apparaten ontstaan nieuwe vormen van dienstverlening. Thuis in je eigen tempo leren op je tablet is hier een voorbeeld van. Je noemt zelf “een leven lang leren”. Daar hoort ook een leven lang beoordelen bij. Wat ik me afvraag is hoe de diploma van de toekomst eruit komt te zien. Wat denk jij?

  4. Allen heel erg bedankt voor jullie reacties!
    Hieronder een korte reactie van mij of een antwoord op een vraag.
    @Hélène:
    Voor veel opleidingen zal gelden dat er altijd persoonlijk contact zal blijven bestaan. Of dit nu gebeurt door een docent in een blended methode, of door een online coach. Ook inderdaad structuur aanbrengen in de beschikbare content, en een bewaker zijn van de kwaliteit zijn een belangrijke rol voor de opleider.
    @ Geert:
    Een interessant punt. Hier heb ik inderdaad geen aandacht aan besteed. Wel heb ik het idee dat er steeds meer vanuit de behoefte in de praktijk geleerd wordt. Mensen vragen daar om directe kennis die ze nodig hebben en door de kortere lijnen tegenwoordig (lees het makkelijk kunnen vinden en starten van een opleiding) zijn medewerkers en managers in staat snel te kunnen schakelen en dus de juiste opleiding voor hen te kunnen vinden. Het opleiden om het opleiden zal daarom een stuk minder worden.
    Is dit een probleem wat nu vaak optreedt en wat in de toekomst blijft bestaan? Zo ja, wat zou jij voorstellen om hiermee om te gaan?
    @Marcel:
    Een goede vraag. Als ik hier een antwoord op zou moeten geven zou ik denken dat we meer en meer met (deel)certificaten gaan werken. Opleidingen worden dan steeds kleiner en meer modulair, zodat je snel kunt schakelen en kunt kiezen welke training je wanneer volgt. Dit zullen trainingen en opleidingen zijn met een goede kennistest/examen aan het einde, waarna een certificaat wordt uitgereikt.
    De gevolgde trainingen kunnen dan in een digitaal ‘portfolio’ (of CV) worden meegenomen. We zien dit in feite al bij LinkedIn, waar bijna iedereen de gevolgde trainingen binnen de context van tijd en functie, voor iedereen zichtbaar toont.
    Hoe kijk jij hier zelf tegenaan?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *