Hoe maak ik goed digitaal lesmateriaal?

Digitaal lesmateriaal is vaak onderdeel van een ‘blend’. Deze blend is een mix van diverse onderwijs- en werkvormen die samen een leertraject vormen. Ik wil in deze blog niet dieper ingaan op de samenstelling van de juiste blend maar op de samenstelling van het digitale deel hiervan. Hoe ziet goed digitaal lesmateriaal er nou eigenlijk uit? We kijken naar een aantal kenmerken van  didactisch verantwoord digitaal lesmateriaal. Niet altijd zijn de kenmerken puur didactisch van aard, ook de vormgeving van het lesmateriaal en van het leerplatform hebben grote invloed.

De interface is gebruikersvriendelijk en consistent

De gebruikersvriendelijkheid van de interface is heel belangrijk voor leerling en docent: waar ben ik, wat heb ik al gedaan en wat ga ik nu doen moet in één oogopslag duidelijk zijn. Voor een deel is dit een didactisch argument maar voor een deel is dit ook afhankelijk van de mogelijkheden van het leerplatform. Consistentie is zowel voor het leerplatform als voor de e-learning die erop geplaatst wordt erg belangrijk. Het leerplatform moet er dus voor zorgen dat direct duidelijk is waar je gebleven was en waar je sterke en zwakke punten, het lesmateriaal moet direct duidelijkheid bieden qua inhoud: wat beheers je al, wat ga je (in een bepaald onderdeel) leren, wat zijn je leerdoelen en waarom ga je dat leren.

De instructies zijn helder en to the point

Bied de cursist korte, heldere instructies met duidelijke logica en verbanden. Een cursist volgt e-learning vaak bovenop zijn dagelijkse werkzaamheden. De vormgeving moet dus niet alleen helder en consistent zijn (bovenstaande punt) maar zeker ook de inhoud van theorie en opdrachten moet in één oogopslag duidelijk zijn. Er is immers geen docent en er zijn geen  medecursisten om hierover te sparren.

De inhoud sluit aan bij de leefwereld van de cursist

De mate waarin de stof aansluit bij de belevingswereld van de leerlingen is relevant: bied teksten en instructies aan die passend zijn qua niveau en qua leeftijd. Dat kan zitten in toetsvragen, maar ook in verwerkingsopdrachten of vragen die aansluiten bij de praktijk van de cursist. Zeker als de e-learning aanvullend is op een praktijktraining is dit een belangrijk kenmerk van didactisch verantwoord lesmateriaal.

De inhoud is actueel

Het prettige van het gebruik van digitale leermiddelen is dat je de stof altijd kan laten aansluiten bij de actualiteit: de stof kan eenvoudig ververst en aangepast worden. Doe dit ook! Verandert de wetgeving? Of de naam van een instantie of bedrijf? Zijn er actuele ontwikkelingen op een bepaald vakgebied of kun je lesstof verrijken met teksten / films uit de actualiteit? Wijzig de inhoud en houd dit goed bij. Het wordt gewaardeerd en maakt je leerstof alleen maar leuker.

De gebruikte media sluiten aan bij de doelgroep

Gebruik altijd concreet en actueel beeldmateriaal ter ondersteuning van de theorie en opdrachten. Het is belangrijk dat het beeldmateriaal zorgt voor herkenning bij de doelgroep. Met beelden en films kun je van een standaardtraining een maatwerktraining maken die aansluit bij een specifieke doelgroep. Daarnaast maakt het juist toepassen van media de leerstof ook minder droog waardoor je als cursist meer gemotiveerd bent zelfstandig de e-learning door te nemen.

De stof biedt voldoende momenten tot toetsing

Voor cursisten is het fijn als ze niet alleen aan het eind een eindtoets krijgen (een zogenaamde summatieve toets), waarmee ze kunnen laten zien dat ze alles begrepen hebben en een certificaat of diploma krijgen, maar ook dat ze tussentijds kunnen zien of ze begrijpen waarover de lesstof gaat. Dit kan met formatieve toetsen maar ook door simpelweg voldoende inzage te bieden in de vorderingen. Het is fijn als je ziet dat je kennis is gegroeid na het doorwerken van een volgende module of stuk lesstof, bijvoorbeeld met een ‘progress bar’, met een percentage of met muntjes, allemaal weer afhankelijk van de doelgroep. Voldoende zicht op resultaten en vooruitgang is dus niet  alleen belangrijk voor de docent (op afstand) maar zeker ook voor de cursist. 

Stof en vraagstelling is eenduidig

Vaak wordt bij de ontwikkeling van e-learning samengewerkt met een team auteurs. Het is uiteraard belangrijk dat zij dezelfde afspraken hanteren, ook op taalkundig vlak. Het gebruik van een dubbele ontkenning zou ik bijvoorbeeld afraden in een vraag. Daarnaast moet de vraagstelling eenduidig zijn: de antwoorden moeten duidelijk zijn, de foute antwoorden moeten enigszins plausibel zijn, het juiste antwoord moet in overeenstemming zijn met het geleerde. En ook belangrijk: vraag en antwoord moeten relevant zijn voor de cursist. Want in elke e-learning zit kennis die misschien wel nuttig is, maar die de cursist niet perse nodig heeft als parate kennis.

Goed digitaal lesmateriaal

Zoals u ziet komt er een hoop kijken bij het maken van goed, didactisch verantwoord digitaal lesmateriaal. Natuurlijk licht deze blog nog slechts een tipje van de sluier op en zijn er nog veel meer kenmerken van didactisch verantwoord digitaal lesmateriaal. We hebben hier een aantal algemeen geldende kenmerken willen bieden.

Wilt u hier meer over weten of wilt u hulp bij het realiseren van digitaal lesmateriaal? Neem dan contact op met e-learningwijzer om te kijken hoe wij uw organisatie van de voordelen van e-learning kunnen laten profiteren.

facebooktwitterlinkedin